De wetenschappelijke reden dat u afgeleid wordt tijdens mediteren

Het brein lijkt soms té vol te zitten. Vol met gedachten over het verleden, heden en de toekomst en de zorgen of angsten die daarbij kunnen horen. Dit kan u natuurlijk flink in de weg zitten, maar weet dat u niet de enige bent. Mindfulness kan de mentale rust geven die u nodig heeft.

Afleiding gaat nou eenmaal gepaard met meditatie, vooral als u beginnend bent. Door met regelmaat mindfulness oefeningen uit te voeren, zal u ook minder afgeleid worden. Maar hoezo worden we eigenlijk afgeleid tijdens mediteren? Om dat te beantwoorden moeten we een kijkje nemen in de werking van ons brein.

Wat gebeurt er in de hersenen als je aan het mediteren bent?

Tijdens meditatie activeren drie delen van het brein. Namelijk het saliencenetwerk, het controlenetwerk en het defaultnetwerk. Dit eerste gebied activeert wanneer u bewust wordt van signalen in uw lichaam, bijvoorbeeld uw ademhaling bij een ademhalingsmeditatie. Het controlenetwerk is verantwoordelijk om de aandacht van de ene naar het andere signaal te verplaatsen (Ganesan, et al., 2024).

Tenslotte is het defaultnetwerk een regio in het brein dat actief is in rust waarin er weinig gerichte aandacht is (Raichle & Snyder, 2007). Uit onderzoek waar mensen gevraagd werden om hun gedachten te laten afdwalen en vrij te laten denken, is gebleken dat dit defaultnetwerk activeert (Christoff, 2009).

Als u bijvoorbeeld ineens pijn ervaart tijdens het maken van een wandeling is dat uw saliencenetwerk. Een aantal minuten later bedenkt u dat u later die dag een afspraak heeft bij de tandarts, dit is het defaultnetwerk. Uiteindelijk brengt u de aandacht weer terug op het wandelen met uw controlenetwerk.

Wat betekent dat?

Ganesan et al. (2024) beschrijven deze verhouding van hersengebieden als een bokswedstrijd. Het defaultnetwerk en het saliencenetwerk zijn met elkaar in een gevecht en het controle netwerk is de scheidsrechter.

Hieronder is die strijd beschreven bij een ademhalingssignaal
– U ontvangt signaal dat u aan het ademhalen bent(saliencenetwerk).
– U raakt afgeleid door uw gedachtes (defaultnetwerk).
– U richt uw aandacht weer op uw ademhaling (controlenetwerk).

Hoe wordt u minder afgeleid tijdens mediteren?

Het simpele antwoord is: oefenen, oefenen en nog eens oefenen. Als beginner is vaak afgeleid worden tijdens meditatie normaal en compleet begrijpelijk. Het lijkt dan een oneindig gevecht tussen de twee hersengebieden. Ganesan et al, (2024) stellen dat naarmate u regelmatig meditaties doet het controlenetwerk alleen maar sterker zal worden. Het is dan ook gemakkelijker om de afleidingen op te merken en de aandacht weer terug te brengen op de focus van de meditatie.

Wilt u meer weten over de wetenschap achter mindfulness? Lees dan meer op de website van mindfulness.nl